Hợp đồng học việc là gì? Quyền lợi và trách nhiệm của các bên cần biết

Hợp đồng học việc là gì? Tìm hiểu quy định pháp luật, quyền lợi và trách nhiệm của người học việc và doanh nghiệp theo luật lao động hiện hành.

Hợp đồng học việc là gì?

Hợp đồng học việc là sự thỏa thuận bằng văn bản (hoặc lời nói trong một số trường hợp) giữa người học việcngười sử dụng lao động, theo đó người học việc được đào tạo, hướng dẫn kỹ năng nghề nghiệp để làm việc trong doanh nghiệp, chưa phải là người lao động chính thức.

Mẫu hợp đồng học việc mới nhất hiện nay là mẫu nào? Học việc có phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc hay không?

Theo Bộ luật Lao động 2019, học việc thường áp dụng cho những người chưa có kỹ năng nghề, cần được đào tạo thực tế trước khi ký hợp đồng lao động.

Mục đích chính của hợp đồng học việc:

  • Giúp người lao động làm quen công việc

  • Giúp doanh nghiệp đánh giá năng lực trước khi tuyển dụng chính thức

Xem thêm:

Lương khoán là gì? Người hưởng lương khoán có phải đóng BHXH không?

Hợp đồng học việc có bắt buộc phải ký không?

Pháp luật không bắt buộc hợp đồng học việc phải lập thành văn bản, tuy nhiên:

  • Nên ký hợp đồng học việc bằng văn bản để tránh tranh chấp

  • Văn bản là căn cứ rõ ràng về quyền lợi, trách nhiệm, thời gian học việc

Trong thực tế, đa số doanh nghiệp đều lập hợp đồng học việc riêng hoặc ghi rõ nội dung học việc trong thỏa thuận.

Thời gian học việc theo quy định

Thời gian học việc phụ thuộc vào thỏa thuận giữa hai bên, nhưng thường căn cứ vào:

  • Tính chất công việc

  • Trình độ, kỹ năng của người học việc

Thông thường:

  • Từ 1 – 3 tháng

  • Có thể ngắn hơn nếu công việc đơn giản

Lưu ý: Học việc không đồng nghĩa với thử việc và không được kéo dài tùy tiện để né nghĩa vụ ký hợp đồng lao động.

Quyền lợi của người học việc

Người học việc tuy chưa phải là người lao động chính thức nhưng vẫn có các quyền lợi cơ bản sau:

Được đào tạo, hướng dẫn nghề nghiệp

  • Được hướng dẫn kỹ năng, quy trình làm việc

  • Được tạo điều kiện thực hành công việc thực tế

Được trả tiền công (nếu có thỏa thuận)

  • Pháp luật không bắt buộc trả lương học việc

  • Tuy nhiên, nếu hai bên thỏa thuận có tiền công thì doanh nghiệp phải chi trả đầy đủ

Được đảm bảo an toàn, vệ sinh lao động

  • Được trang bị bảo hộ lao động nếu công việc có yếu tố nguy hiểm

  • Không được bố trí làm công việc nặng nhọc, độc hại vượt khả năng

Được ký hợp đồng lao động nếu đạt yêu cầu

  • Sau thời gian học việc, nếu đáp ứng công việc, người học việc có quyền được xem xét tuyển dụng chính thức

Trách nhiệm của người học việc

Khi tham gia học việc, người học việc cần:

  • Chấp hành nội quy, quy định của doanh nghiệp

  • Thực hiện đúng hướng dẫn đào tạo

  • Bảo mật thông tin, công nghệ, bí quyết kinh doanh

  • Bồi thường thiệt hại nếu gây ra lỗi nghiêm trọng theo thỏa thuận

Quyền lợi của doanh nghiệp khi ký hợp đồng học việc

Doanh nghiệp khi tiếp nhận người học việc có các quyền sau:

  • Đào tạo người học việc theo nhu cầu tuyển dụng

  • Không bắt buộc ký hợp đồng lao động nếu người học việc không đạt yêu cầu

  • Không bắt buộc đóng BHXH cho người học việc

  • Thỏa thuận mức hỗ trợ chi phí học việc (nếu có)

Trách nhiệm của doanh nghiệp

Doanh nghiệp cần thực hiện đúng các nghĩa vụ sau:

  • Tổ chức đào tạo đúng nội dung đã thỏa thuận

  • Đảm bảo môi trường làm việc an toàn

  • Không lợi dụng học việc để bóc lột sức lao động

  • Thanh toán đầy đủ tiền công (nếu có cam kết)

  • Không thu phí đào tạo trái quy định

Hợp đồng học việc có phải đóng BHXH không?

Không.

Theo quy định hiện hành:

  • Người học việc chưa phải là người lao động

  • Không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc

Chỉ khi:

  • hợp đồng lao động chính thức
    → Doanh nghiệp mới phải đóng BHXH theo luật.

Phân biệt hợp đồng học việc và hợp đồng thử việc

Tiêu chíHợp đồng học việcHợp đồng thử việc
Mục đíchĐào tạo nghềKiểm tra năng lực
Đối tượngChưa có kỹ năngĐã có kỹ năng
BHXHKhông đóngKhông đóng
LươngThỏa thuậnÍt nhất 85% lương
Khả năng ký HĐLĐCó thểGần như bắt buộc nếu đạt

Có nên ký hợp đồng học việc không?

Nên ký, đặc biệt khi:

  • Học việc dài hạn

  • Công việc có rủi ro

  • Có thỏa thuận tiền công hoặc cam kết tuyển dụng

Việc ký hợp đồng học việc giúp:

  • Bảo vệ quyền lợi đôi bên

  • Hạn chế tranh chấp phát sinh

  • Tạo sự minh bạch, chuyên nghiệp

Kết luận

Hợp đồng học việc là hình thức phổ biến giúp người lao động học nghề và giúp doanh nghiệp tuyển chọn nhân sự phù hợp. Tuy không bắt buộc về hình thức, nhưng việc ký kết rõ ràng sẽ đảm bảo quyền lợi và trách nhiệm của cả hai bên theo đúng pháp luật.

hotline
chat facebook
chat zalo