Khi doanh nghiệp nợ, trốn đóng BHXH, người lao động có quyền gì? Cập nhật quy định, cách khiếu nại và bảo vệ quyền lợi theo luật mới.
Mục lục cho bài viết
Vấn đề nợ, trốn đóng BHXH hiện nay
Theo thống kê của BHXH Việt Nam, tình trạng doanh nghiệp nợ, trốn đóng BHXH vẫn diễn ra khá phổ biến, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi hợp pháp của người lao động. Việc không tham gia hoặc chậm đóng khiến NLĐ gặp khó khi hưởng các chế độ: ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, hưu trí.
Xem thêm:
Quy định pháp luật về trách nhiệm đóng BHXH
Theo Luật BHXH 2014 và Bộ luật Lao động 2019:
Doanh nghiệp có trách nhiệm trích nộp BHXH, BHYT, BHTN đầy đủ và đúng hạn cho người lao động.
Hành vi chậm đóng, trốn đóng, gian lận có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
Từ 1/7/2025, luật BHXH sửa đổi tiếp tục siết chặt chế tài xử lý doanh nghiệp trốn đóng nhằm bảo vệ quyền lợi NLĐ.
Quyền của người lao động khi doanh nghiệp nợ, trốn đóng BHXH
Người lao động có thể:
Yêu cầu doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH theo hợp đồng.
Khiếu nại đến công đoàn cơ sở hoặc Sở Lao động – Thương binh & Xã hội.
Khởi kiện ra Tòa án để yêu cầu giải quyết tranh chấp về BHXH.
Được truy thu và cộng nối thời gian đóng BHXH sau khi cơ quan BHXH xử lý vi phạm của doanh nghiệp.
Cách xử lý khi phát hiện doanh nghiệp nợ, trốn đóng BHXH
Bước 1: Kiểm tra quá trình tham gia BHXH qua ứng dụng VssID hoặc cơ quan BHXH.
Bước 2: Gửi phản ánh đến Phòng nhân sự, công đoàn cơ sở để yêu cầu khắc phục.
Bước 3: Nếu không được giải quyết, liên hệ Thanh tra Sở LĐTBXH hoặc cơ quan BHXH để được hỗ trợ.
Bước 4: Trong trường hợp doanh nghiệp cố tình vi phạm, người lao động có thể khởi kiện ra tòa.
Chế tài xử lý doanh nghiệp vi phạm
Theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP và Bộ luật Hình sự:
Phạt tiền từ 50 triệu đến 1 tỷ đồng tùy mức độ chậm đóng, trốn đóng.
Truy cứu hình sự nếu số tiền trốn đóng lớn hoặc tái phạm nhiều lần.
Cấm tham gia đấu thầu, giảm uy tín doanh nghiệp trên thị trường lao động.
Lời khuyên cho người lao động
Theo dõi thường xuyên sổ BHXH hoặc ứng dụng VssID để phát hiện sớm vi phạm.
Giữ lại hợp đồng lao động, phiếu lương làm bằng chứng khiếu nại.
Tham gia công đoàn để có thêm kênh bảo vệ quyền lợi.
Chủ động cập nhật quy định pháp luật mới về BHXH để tránh thiệt thòi.
Kết luận
Khi doanh nghiệp nợ, trốn đóng BHXH, người lao động hoàn toàn có quyền yêu cầu, khiếu nại và khởi kiện để bảo vệ lợi ích hợp pháp. Việc hiểu rõ luật, biết cách xử lý và chủ động theo dõi quá trình đóng BHXH là cách tốt nhất để đảm bảo quyền an sinh của bản thân.
Hotline
Zalo
Facebook